
جهت اطلاع از جزییات و همکاری با ایمیل :
ROBOTIC.SHUSHTAR@GMAIL.COM
تماس حاصل نمایید.
با سپاس فراوان
استاندارد ZigBee
شبكه هاي حسگر بي سيم گرايشي جديد، مربوط به ساليان اخير، در حوزه مخابرات بي سيم و فناوري اطلاعات مي باشند. اين شبكه ها متشكل از تعداد زيادي گره حسگر مي باشند كه در محيط مورد نظر پخش شده و هر گره اطلاعات جمع آوري شده را به صورت بي سيم و از طريق يك ساختار شبكه اي قابل انعطاف، به گره هاي مجاور و در نهايت به يك پايگاه منتقل مي كند. كاربردهاي اين تكنولوژي به حدي در حال گسترش است كه دور از ذهن نخواهد بود اگر در 10 تا 15 سال آينده كل محيط زندگي افراد پوشيده از گره هاي حسگر بي سيم گردد به طوري كه اطلاعات آن ها از طريق اينترنت نيز قابل دسترس خواهد بود. يك چالش اساسي در طراحي شبكه هاي حسگر بي سيم، انرژي در دسترس براي هر گره مي باشد، بنابراين طراحي كم توان در اين حوزه يك عامل حياتي مي باشد. در این پست طراحي يك گيرنده كم توان براي يك گره حسگر بي سيم، در فناوري ساخت CMOS 18/0 ميكرومتر استاندارد، مطابق با مشخصات باند 4/2 گيگاهرتز در استاندارد زيگ بي انجام گرفته است. اين طراحي شامل بلوك هاي تقويت كننده كم نويز، فيلتر انتخاب باند غيرفعال، ميكسرپايين آورنده فركانس، نوسان ساز متغير با ولتاژ، فيلتر IF فعال از نوع Gm-C و تقويت كننده با بهره متغير مي باشد. بلوك هاي فعال طراحي شده از منبع تغذيه 6/0 ولت استفاده مي كنند و داراي مصرف توان پاييني در مقايسه با طراحي هاي مشابه مي باشند. طراحي انجام شده با مصرف تواني معادل با mW63/1 نمونه مناسبي براي طراحي سيستم هاي مدار مجتمع بسيار كم توان در حوزه فركانس راديويي مي باشد.
زیگ بی مشخصات یک دسته از پروتکلهای ارتباطی سطح بالا است که از فرستنده و گیرندههای دیجیتال کوچک و کم مصرف مبتنی بر استاندارد IEEE ۸۰۲٫۱۵٫۴-۲۰۰۳ برای شبکههای شخصی بیسیم با نرخ ارسال داده پایین استفاده میکنند. زیگ بی به منظور تعریف یک تکنولوژی ساده تر و ارزانتر از بلوتوث برای شبکههای شخصی بیسیم بوجود آمدهاست. به کمک زیگ بی میتوان بیش از ۶۴۰۰۰ وسیله را بطور بیسیم از طریق شبکه به هم وصل نمود.
در شبکههای زیگ بی سه نوع ابزار میتوان یافت: هماهنگ کنندهها، مسیریابها و دستگاههای پایانهای. هماهنگ کنندهها بر آرایش و امنیت شبکه نظارت میکنند. مسیریابها برد شبکه را گسترش میدهند و دستگاههای پایانهای، عملکردهای حسی یا کنترلی خاص را بر عهده دارند. با این حال اغلب این ابزارها میتوانند بیش از یک کارایی داشته باشند مثلا یک دستگاه میتواند در عین حال که تجهیزات روشنایی را کنترل میکند برای پیامهایی که از سایر قسمتهای شبکه میآید بهعنوان مسیر یاب عمل کند.
برخی از ویژگیهای زیگ بی عبارتند از:
-کار در محدوده فرکانس ۲٫۴ گیگا هرتز با سرعت انتقال ۲۵۰ کیلوبیت بر ثانیه (۹۱۵ مگاهرتز در آمریکا با سرعت ۴۰ کیلوبیت بر ثانیه و ۸۶۸ مگاهرتز در اروپا با سرعت ۲۰ کیلوبیت بر ثانیه)
-برد ۱۰ تا ۱۰۰ متر با توجه به قدرت فرستنده و ویژگیهای محیط
-مکانیسمهای ذخیره انرژی برای کلاسهای مختلف دستگاهها را دربر میگیرد.
-گزینههای انتقال داده متنوع
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
>>در روزهای آینده اطلاعات بیشتر به همراه پروژه با میکروکنترلر AVR را در همین پست برای علاقمندان قرار خواهیم داد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ماژول های ZigBee موجود در بازار فروش:

ماژول ZE10 ZigBee / برد 1.6 كيلومتر / 2.4 گيگا هرتز (دیتاشیت)

ماژول زيگبي ZS10 / RS232 (دیتاشیت)

ماژول زيگبي ZU10 / USB (دیتاشیت)
هدف
"یکی از بهترین تعریف هایی که از مهندسی برق شده است، این است که محور اصلی فعالیت های مهندسی برق، تبدیل یک سیگنال به سیگنال دیگر است. که البته این سیگنال ممکن است شکل موج ولتاژ یا شکل موج جریان و یا ترکیب دیجیتالی یک بخش از اطلاعات باشد.
مهندسی برق دارای 4 گرایش است که در زیر بطور اجمالی به بررسی آنها می پردازیم و در قسمت معرفی گرایشها به تفصیل در مورد هر کدام صحبت خواهم کرد.
مهندسی برق- الکترونیک
الکترونیک علمی است که به بررسی حرکت الکترون در دوره گاز، خلاء و یا نیمه رسانا و اثرات و کاربردهای آن می پردازد. با توجه به این تعریف، مهندس الکترونیک در زمینه ساخت قطعات الکترونیک و کاربرد آن در مدارها، فعالیت می کند. به عبارت دیگر، زمینه فعالیت مهندسی الکترونیک را می توان به دو شاخه اصلی "ساخت قطعه و کاربرد مداری قطعه" و "طراحی مدار" تقسیم کرد.
مهندسی برق- مخابرات
مخابرات، گرایشی از مهندسی برق است که در حوزه ارسال و دریافت اطلاعات فعالیت می کند. مهندسی مخابرات با ارائه نظریه ها و مبانی لازم جهت ایجاد ارتباط بین دو یا چند کاربر، انجام عملی فرایندها را به طور بهینه ممکن می سازد. پس هدف از مهندسی مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمینه اصلی این گرایش است شامل فرستنده، مرحله میانی، گیرنده و گسترش شبکه که گسترده هر کدام عبارتند از:
فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و ...
مرحله میانی: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و ...
گیرنده: شامل آنتن، نحوه دریافت، تشخیص و ...
گسترش شبکه: مشتمل بر تعمیم خط ارتباطی ساده، ادوات سویچینگ ، ارتباط بین مجموعه کاربرها و ...
مهندسی برق- قدرت
مهندسی قدرت را می توان "تولید نیروی الکتریکی" به روشهای گوناگون و انتقال و توزیع این نیروها با بازده و قابلیت اطمینان بالا، تعریف کرد. پس هدف از مهندسی قدرت، پرورش افرادی کارا در بخشهای تولید، انتقال و توزیع است که گستره این بخش عبارت است از:
تولید: طراحی شبکه های تولید با کمترین هزینه و بیشترین بازده.
انتقال: طراحی شبکه های انتقال، خطوط انتقال، پخش بار بر روی شبکه، قابلیت اطمینان و پایداری شبکه قدرت، طراحی رله ها و حفاظت شبکه، پخش بار اقتصادی (dispaich economic).
توزیع: طراحی شبکه های توزیع حفاظت و مدیریت آن.
مهندسی برق- کنترل
کنترل، در پیشرفت علم نقش ارزنده ای را ایفا می کند و علاوه بر نقش کلیدی در فضاپیماها و هدایت موشکها و هواپیما، به صورت بخش اصلی و مهمی از فرایندهای صنعتی و تولیدی نیز درآمده است. به کمک این علم می توان به عملکرد بهینه سیستمهای پویا، بهبود کیفیت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش میزان تولید، ماشینی کردن بسیاری از عملیات تکراری و خسته کننده دستی و نظایر آن دست یافت. هدف سیستم کنترل عبارت است از کنترل خروجیها به روش معین به کمک ورودیها از طریق اجزای سیستم کنترل که می تواند شامل اجزای الکتریکی، مکانیک و شیمیایی به تناسب نوع سیستم کنترل باشد.
ماهیت
انرژی اگر بنیادی ترین رکن اقتصاد نباشد، یکی از ارکان اصلی آن به شمار می آید و در این میان برق به عنوان عالی ترین نوع انرژی جایگاه ویژه ای دارد. تا جایی که در دنیای امروز میزان تولید و مصرف این انرژی در شاخه تولید، شاخص رشد اقتصادی جوامع و در شاخه خانگی و عمومی یکی از معیارهای سنجش رفاه محسوب می شود.
دانش آموختگان این رشته می توانند در زمینه های طراحی، ساخت، بهره برداری، نظارت، نگهداری، مدیریت و هدایت عملیات سیستم ها عمل نمایند.
گرایش های مقطع لیسانس
رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی دارای 4 گرایش الکترونیک، مخابرات، کنترل و قدرت(1) است. البته گرایش های فوق در مقطع لیسانس تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند و هر گرایش با گرایش دیگر تنها در 30 واحد یا کمتر متفاوت است. و حتی تعدادی از فارغ التحصیلان مهندسی برق در بازار کار جذب گرایشهای دیگر این رشته می شوند. با این وجود ما برای آشنایی هر چه بیشتر شما گرایشهای فوق را به اجمال معرفی می کنیم.
گرایش الکترونیک
دکتر کمره ای استاد مهندسی برق دانشگاه تهران در معرفی این گرایش می گوید:
"گرایش الکترونیک به دو زیر بخش عمده تقسیم می شود. بخش اول میکروالکترونیک است که شامل علم مواد، فیزیک الکترونیک، طراحی و ساخت قطعات از ساده ترین آنها تا پیچیده ترین آنها است و بخش دوم نیز مدار و سیستم نامیده می شود و هدف آن طراحی و ساخت سیستم ها و تجهیزات الکترونیکی با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان میکروالکترونیک است.
دکتر جبه دار نیز در معرفی این گرایش می گوید:
"گرایش الکترونیک یکی از گرایشهای جالب مهندسی برق است که محور اصلی آن آشنایی با قطعات نیمه هادی، توصیف فیزیکی این قطعات، عملکرد آنها و در نهایت استفاده از این قطعات، برای طراحی و ساخت مدارها و دستگاههای است که کاربردهای فنی و روزمره زیادی دارند."
گرایش مخابرات
هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه ای به نقطه دیگر است که این اطلاعات می تواند صوت، تصویر یا داده های کامپیوتری باشد.
دکتر جبه دار در مورد شاخه های مختلف این گرایش می گوید:
"مخابرات از دو گرایش میدان و سیستم تشکیل می شود. که در گرایش میدان، دانشجویان با مفاهیم میدان های مغناطیسی، امواج، ماکروویو، آنتن و ... آشنا می شوند تا بتوانند مناسبترین وسیله را برای انتقال موجی از نقطه ای به نقطه دیگر پیدا کنند.
همچنین یکی از فعالیت های عمده مهندسی مخابرات گرایش سیستم، طراحی فلیترهای مختلفی است که می توانند امواج مزاحم شامل صوت یا پارازیت را از امواج اصلی تشخیص و آنها را حذف کرده و تنها امواج اصلی را از آنتن دریافت کنند.
گفتنی است که امروزه با توسعه مخابرات بی سیم، ارتباط نزدیکتری بین دو گرایش میدان و سیستم ایجاد شده است. برای نمونه در گوشی تلفن همراه ما هم تجهیزات مربوط به مدارهای مخابراتی و هم تجهیزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گیرنده را داریم. از همین رو یک مهندس مخابرات امروزه باید از هر دو گرایش بخوبی اطلاع داشته باشد تا بتواند یک دستگاه بی سیم را طراحی کند."
گرایش کنترل
"اگر بخواهیم یک تعریف کلی از کنترل ارائه دهیم، می توانیم بگوییم که هدف این علم، کنترل خروجی های یک سیستم بر مبنای ورودی های آن و با توجه به شرایط ویژه و نکات مورد نظر طراحی آن سیستم می باشد."
دکتر کمره ای در ادامه معرفی علم کنترل می گوید: "علم کنترل فقط در مهندسی برق مورد استفاده قرار نمی گیرد. بلکه در شاخه های دیگری از علوم مهندسی و حتی علوم انسانی کاربرد دارد. به عنوان نمونه کنترل فرآیند تصفیه نفت در یک پالایشگاه، کنترل عملکرد یک نیروگاه برق، سیستم کنترل ناوبری یک کشتی و یا کنترل تحولات و تغییرات جمعیتی نمونه های متنوعی از کاربرد علم کنترل می باشد.
گفتنی است که گرایش کنترل دارای زیر بخش های متنوعی مانند کنترل خطی ، کنترل غیرخطی، کنترل مقاوم، کنترل تطبیقی، کنترل دیجیتالی، کنترل فازی و غیره است."
دکتر جبه دار نیز با اشاره به اینکه گرایش کنترل منحصر به مهندسی برق نمی شود، می گوید:
"در رشته های مهندسی مکانیک، مهندسی شیمی، مهندسی هوافضا، مهندسی سازه و مهندسی های دیگر نیز ما شاهد علم کنترل هستیم اما نوع سیستم کنترلی در هر رشته مهندسی متفاوت است. برای مثال در مهندسی مکانیک نوع کنترل، مکانیکی و در مهندسی شیمی براساس فرآیندهای شیمیایی است. اما در کل هدف مهندسی کنترل، طراحی سیستمی است که بتواند عملکرد یک دستگاه را در حد مطلوب حفظ کند.
دکتر جبه دار در ادامه درباره فعالیت های دیگر مهندسی کنترل می گوید:
"خودکار کردن یا اتوماتیک کردن خط تولید، یکی دیگر از فعالیت های مهندسی کنترل است. یعنی مهندس کنترل می تواند به گونه ای خط تولید را هماهنگ و کنترل کند که محصول تولید شده طبق برنامه تعیین شده و با بهترین کیفیت به دست آید."
گرایش قدرت
دکتر جبه دار در معرفی این گرایش می گوید:
"هدف اصلی مهندسین این گرایش، تولید برق در نیروگاهها، انتقال برق از طریق خطوط انتقال و توزیع آن در شبکه های شهری و در نهایت توزیع آن برای مصارف خانگی و کارخانجات است. بنابراین یک مهندس قدرت باید به روشهای مختلف تولید برق، خطوط انتقال نیرو و سیستم های توزیع آشنا باشد."
دکتر کمره ای نیز در معرفی این گرایش می گوید:
"گرایش قدرت به آموزش و پژوهش در زمینه طراحی و ساخت سیستم های مورد استفاده در تولید، توزیع، مصرف و حفاظت از برق می پردازد.
به عبارت دیگر دانشجویان این رشته در شاخه تولید با انواع نیروگاههای آبی، گازی، سیکل ترکیبی و ... آشنا می شوند. و در بخش انتقال و توزیع، روشهای مختلف انتقال برق اعم از کابلهای هوایی و زیرزمینی را مطالعه می کنند و در شاخه حفاظت نیز انواع وسایل و تجهیزات حفاظتی که در مراحل مختلف تولید، توزیع، انتقال و مصرف انرژی، انسانها و تاسیسات را در برابر حوادث مختلف محافظت می کنند، مورد بررسی قرار می دهند که از آن میان می توان به انواع رله ها، فیوزها، کلیدها و در نهایت سیستم های کنترل اشاره کرد.
یکی دیگر از شاخه های قدرت نیز ماشین های الکتریکی است که شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهای الکتریکی می شود که این شاخه از زمینه های مهم صنعتی و پژوهشی گرایش قدرت است."
آینده شغلی، بازار کار، درآمد
"امروزه با توسعه صنایع کوچک و بزرگ در کشور، فرصت های شغلی زیادی برای مهندسین برق فراهم شده است و اگر می بینیم که با این وجود بعضی از فارغ التحصیلان این رشته بیکار هستند، به دلیل این است که این افراد یا فقط در تهران دنبال کار می گردند و یا در دوران تحصیل به جای یادگیری عمیق دروس و در نتیجه کسب توانایی های لازم، تنها واحدهای درسی خود را گذرانده اند.
همچنین یک مهندس خوب باید، کارآفرین باشد یعنی به دنبال استخدام در موسسه یا وزارتخانه ای نباشد بلکه به یاری آگاهی های خود، نیازهای فنی و صنعتی کشور را یافته و با طراحی سیستم ها و مدارهای خاصی این نیازها را برطرف سازد. کاری که بعضی از فارغ التحصیلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نیز بوده اند."
دکتر کمره ای نیز در این زمینه می گوید:
"اگر یک فارغ التحصیل برق دارای توانایی های لازم باشد، با مشکل بیکاری روبرو نخواهد شد. در حقیقت امروزه مشکل اصلی این است که بیشتر فارغ التحصیلان توانمند و با استعداد این رشته به خارج از کشور مهاجرت می کنند و ما اکنون با کمبود نیروهای کارآمد در این رشته روبرو هستیم."
یکی از اساتید مهندسی برق دانشگاه علم و صنعت ایران نیز در مورد فرصت های شغلی فارغ التحصیلان این رشته می گوید:
"طبق نظر کارشناسان و متخصصان انرژی در کشور، با توجه به نیاز فزاینده به انرژی در جهان کنونی و همچنین نرخ رشد انرژی الکتریکی در کشور، سالانه باید حدود 1500 مگاوات به ظرفیت تولید کشور افزوده شود که این نیاز به احداث نیروگاههای جدید و همچنین فارغ التحصیلان متخصص برق و قدرت دارد.
فرصت های شغلی یک مهندس کنترل نیز بسیار گسترده است چون در هر جا که یک مجموعه عظیمی از صنعت مهندسی مثل کارخانه سیمان، خودروسازی، ذوب آهن و ... وجود داشته باشد، حضور یک مهندسی کنترل ضروری است.
و بالاخره یک مهندس مخابرات یا الکترونیک می تواند جذب وزارتخانه های ارتباطات و فن آوری اطلاعات، صنایع، دفاع و سازمانهای مختلف خصوصی و دولتی شود."
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
الف) توانایی علمی: "مهندسی برق نیز مانند مابقی رشته های مهندسی بر مفاهیم فیزیکی و اصول ریاضیات استوار است و هر چه دانشجویان بهتر این مفاهیم را درک کنند، می توانند مهندس بهتری باشند. در این میان گرایش الکترونیک وابستگی شدیدی به فیزیک بخصوص فیزیک الکترونیک و فیزیک نیمه هادی ها دارد. در گرایش مخابرات نیز درس فیزیک اهمیت بسیاری دارد زیرا دروس اصلی این رشته بخصوص در شاخه میدان شامل الکترومغناطیس و امواج می شود."
داشتن ضریب هوشی بالا و تسلط کافی بر ریاضیات، فیزیک و زبان خارجی از ضرورتهای ورود به این رشته است.
ب) علاقمندیها: دانشجوی برق باید ذهنی خلاق و تحلیل گر داشته باشد. همچنین به کار با وسایل برقی علاقه داشته باشد چون گاهی اوقات با دانشجویانی روبرو می شویم که در ریاضی و فیزیک قوی هستند اما در کارهای عملی ضعیف اند. چنین دانشجویانی برای رشته های مهندسی مناسب نیستند و بهتر است رشته های ذهنی و انتزاعی مثل ریاضی یا فیزیک را انتخاب کنند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
فارغ التحصیل در مقطع کارشناسی برق که مدرک خود را در یکی از چهار گرایش الکترونیک، مخابرات، قدرت و کنترل می گیرد، می تواند در یکی از این گرایشها (اختیاری) یا رشته ای که برق زیر مجموعه ای برای آن تعریف شده، ادامه تحصیل نماید. این رشته به صورت: مهندسی برق- الکترونیک، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرایش های: میدان، سیستم، موج، رمز، مایکرونوری) برق- کنترل، مهندسی پزشکی (گرایش بیوالکتریک)، مهندسی هسته ای (دو گرایش مهندسی راکتور و مهندسی پرتو پزشکی، مهندسی کامپیوتر (معماری کامپیوتر، هوش مصنوعی و رباتیک) است. برای تحصیل در مقطع دکترای تخصصی، می توان، در هر یک از زیرشاخه های تخصصیتر گرایشهای یاد شده میزان مورد نیاز واحدها را اخذ کرد و رساله دکتری را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است این زیر شاخه ها، گرایشهای تخصصی تر این چهار گرایش است. امکان ادامه تحصیل در کلیه گرایشهای یاد شده در مقطعهای کارشناسی ارشد و تا حد زیادی در دوره دکتری، در داخل کشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دلیل کاربردی بودن آن در بسیاری از علوم مهندسی دیگر، برای فارغ التحصیلان امکان تحصیل در بسیاری گرایشها و دانشها را فراهم می کند.
منبع:دانشنامه آزاد رشد
چک لیست گروه برق(البته همه برقیها از حفظ اند!!!)
معرفی رشته مهندسی برق درمقطع کارشناسی ارشد
گرایشها و ابعاد مختلف این رشته در کارشناسی ارشد
مهندسی برق، دانش تحلیل و بررسی ریاضی پدیدههایی فیزیکی است که به نحوی به بارهای الکتریکی و حرکت و آثار آنها (از قبیل جریان الکتریکی، پتانسیل الکتریکی، میدان الکتریکی، میدان مغناطیسی، موج الکترومغناطیسی، نیروی الکتریکی، نیروی مغناطیسی) مربوط میشوند. به دنبال کشف خواص الکتریکی و مغناطیسی مواد این رشته مهندسی برای به کار گیری این خواص جهت ساخت لوازم الکتریکی و الکترونیکی مورد نیاز به وجود آمد.
تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته
علاوه بر علاقه که عامل مهمی در موفقیت به حساب می آید،با توجه به تنوع دروس مجموعه مهندسی برق در مقطع کارشناسی ارشد، دانشجو در هر گرایش احتیاج به توانایی های خاصی دارد. در زیر شاخه ماشین گرایش قدرت با وجود این که ریاضیات قوی مورد نیاز نیست، شخص علاوه بر فهم مفاهیم پایه الکترومغناطیس احتیاج به قدرت تجسم ذهنی بالا برای درک اصول کار ماشینهای دوار و شار پیوندی دارد. در زیر شاخه سیستم نیز نیاز به درک مسایل اقتصادی وجود دارد. زیرشاخه مخابرات سیستم احتیاج به فهم ریاضیات قوی دارد که بیشتر در ارتباط با آمار واحتمال و تجزیه و تحلیل سیستم (درس سیگنالها و سیستمها) است. در بعضی از مباحث لایه فیزیکی مربوط به شبکهها، تسلط بر فیزیک الکتریسیته برای دانشجو اهمیت دارد. زیر شاخه مدار(circuit) گرایش الکترونیک دید مداری قوی می طلبد. در زیرشاخه ابزار (device ) تسلط بر مفاهیم فیزیک کوانتوم اهمیت دارد و در دیجیتال برنامه نویسی قوی مورد نیاز است. گرایش کنترل با توجه به کاربرد زیاد ریاضیات،تسلط بر ریاضیات و آمادگی ذهنی دانشجو را برای درگیر شدن با مباحث محض ریاضی می طلبد. گرایش مهندسی پزشکی که بین رشتهای محسوب می شود علاوه بر دید مداری قوی احتیاج به آشنایی با علم مواد و حرکت اجسام دارد. با توجه به آنچه تا کنون گفته شد، کمبود تواناییهای مذکور می تواند عاملی بازدارنده در ادامه تحصیل در هر گرایش شود. برای این منظور می توان میزان تسلط شخص روی دروس پایه هر گرایش که در دوره کارشناسی گذرانده می شود را مورد ارزیابی قرار داد. عدم فهم کامل دروس ماشینهای الکتریکی۳ و بررسی سیستمهای قدرت ۱و۲ در مورد گرایش قدرت سیستم و عدم تسلط بر دروس الکترونیک قدرت و ماشینهای الکتریکی ۱و۲ در مورد زیرگرایش های الکترونیک قدرت و ماشین مشکل ساز خواهد شد. دانشجویانی که از ریاضی قوی برخوردار نبوده و در دروس سیگنال سیستم، آمار واحتمال مشکل دارند بهتر است وارد گرایش مخابرات نشوند.در مورد گرایش های الکترونیک و مهندسی پزشکی عدم تسلط بر مطالب دروس الکترونیک ۱و۲و۳ مانع موفقیت دانشجو خواهد شد. ضعف در دروس سیستمهای کنترل خطی،آمار و احتمال و معادلات دیفرانسیل نیز مانع پیشرفت دانشجو در گرایش کنترل است.
مهندسي چيست ؟ و مهندس كيست؟
مشكلات ما در انتقال تكنولوژي و افزايش دانش و تكنولوژي در سطح خودكفائي
چكيده:
آنچه اين روز ها در مطبوعات مورد بحث و بررسي است، افزايش سطح دانش و تكنولوژي در سطح خود كفايي است،
نويسنده اين بررسي كوتاه مهندس مهرداد وفائي، كه در رشته مهندسي مكانيك داراي درجه فوق ليسانس بوده و در كارخانه هاي سيمان، ذوب آهن و ديگر صنايع كشور تجربيات فراواني دارد در باره اين مسئله مهم و حياتي تجزيه و تحليل جالب و آموزنده دارد كه اينك در اختيارتان قرار مي گيرد.
بشر اوليه براي گذران زندگي و مبارزه با طبيعت كوشيد كه محل زندگي و شرايط آن را براي خود هموار سازد و از همان زمان براي ساختن خانه، حمل و نقل سنگها و درختها، عبور از رودخانه ها به فكر افتاد و براي شناخت بيشتر زندگي خود به بررسي و جستجو پرداخت و بدين خاطر از معيار اندازه و اندازه گيري استفاده نمود. براي تكان دادن و جابجا كردن سنگ هاي بزرگ از اهرم بدون دانستن رابطه نيروها استفاده نمود. بعد ها علوم هندسه و مكانيك و علوم ديگر به وجود آمدند و تكامل يافتند.
مهندس در لغت از هندسه مي آيد و هندسه نيز معرب اندازه است، پس در لغت مهندس به كسي مي گويند كه هندسه بداند. در فرهنگ لغات فارسي مهندس چنين تعريف شده است:
1- اندازه گيرنده
2- عالِم هندسه
3- متخصص ايجاد طرحهاي كارهاي ساختماني و معماري يا راهسازي يا كشاورزي يا ساختن انواع ماشين، يكي از صنفهاي ارتش كه امور مهندسي ((راه سازي، پل سازي و ايجاد وسايل مخابرات و غيره)) را به عهده دارد.
4- خبير و بصير در امور مجاري قنات
5- معمار
6- نجّار ماهر و در زبان هاي فارسي و عربي گاه مهندس به نجار ماهر اطلاق شده و گاه نجار به مهندس عالي مقام. ولي آيا دانستن هندسه در زمان فعلي شرط لازم و كافي براي مهندس بودن است؟ شايد اساسا كلمه و لقب مهندس كه در قرن اخير در ايران به كرّات در جلوي اسامي براي تشخّص و احترام به افراد بكار مي رود معني و مفهوم كاملي نداشته باشد. در زبان هاي لاتين از لغت Engineer استفاده مي شود و Engine به معني ماشين، موتور، هوش فطري و ذكاوت مي باشد و خيلي كم در جلوي اسامي افراد قرار مي گيرد.
ولي آيا در غرب قبل از اينكه به تكنولوژي جديد دست يافته شود به كسيEngineer نمي گفته اند؟ آيا لئوناردو داوينچي مهمار، مجسمه ساز، نقاش، دانشمند و مكانيك دان ايتاليايي مهندس يا Engineer نبود؟
ولي ببينيم مهندسي در ايران چيست و مهندس كيست؟
در ايران از زمان هاي قديم افرادي وجود داشته اند كه در زمينه معماري و ساختمان متخصصان ارزشمندي بوده اند و آثار با شكوهي در طول تاريخ از خود به جاي گذاشته اند كه اكنون نيز موجود است.
بعد از اسلام در ايران ساختمانهائي مانند مساجد و قصر ها و پلها ساخته شده است كه حكايت از آن مي كند كه كه درك معماري و احاطه بر هندسه و اندازه گيري و شناخت مواد و مصالح در افراد طراح و سازنده وجود داشته است و همچنين در كارهاي صنايع دستي وضعيت به همين ترتيب بوده است.
يك قرن پيش قصد بر اين بود كه حرم حضرت رضا (ع) در مشهد چراغاني گردد در سراسر ايران زمين يك مهندس برق و يا يك فرد آشنا به امور برق وجود نداشت، از اين رو از شخصي به نام حيدرخان عمواوغلي كه مسلمان بوده و در روسيه دوره برق را گذرانده بود دعوت به عمل آمد كه كار برق رساني حرم را به انجام رساند.
بعد ها كلّيه امور مهندسي از قبيل احداث راه آهن، ايجاد سيلو ها، راهسازي، ايجاد ساختمان هاي جديد و پل سازي و غيره با كمك كارشناسان و مهندسين خارجي انجام گرفت، چون غرب زود تر به تكنولوژي دست يافته بود و داراي دانش و تجربه كافي در اين زمينه بود، شايد قول تيبورمنده صحيح باشد كه گفته است: " تمدن هاي بزرگ كه به تكنولوژي در زمينه شهرنشيني دست يافته اند فقط در ناحيه اي از كره زمين كه سرد است و ميان دو مدار راس الجي و راس السرطان واقع است استقرار پذيرفته است".
پس به اين موضوع مي رسيم كه تكنولوژي و دانش فني به وسيله غرب به وجود آمده و ما بايستي در مرحله اول آن را كاملا فرا بگيريم و سپس موازي آنه در جهت توسعه و تكامل آن حركت نمائيم.
ولي چه زماني در آينده و چگونه مي خواهيم به آنها برسيم؟ چه بايدمان كرد؟ آيا همچنان كه بوده ايم بايد مصرف كننده باقي بمانيم؟ بايد درهاي زندگي را بر روي تكنولوژي و صنعت ببنديم؟
گو اينكه ما زماني در عرضه رياضيات و علوم، افرادي چون عمر خيام و زكرياي رازي و ديگران داشته ايم ولي اينك بايستي دانش فني جديد فيزيك، مكانيك، شيمي و پتروشيمي، الكترونيك و الكتروتكنيك، ريخته گري و غيره را از غرب فرا بگيريم و تنها ابزار آن پس از داشتن زيربناي رياضي، فيزيك و شيمي تسلط كامل به زبان خارجي مي باشد.
متاسفانه در ايران در اكثر موارد، ما در مراحل ابتداي درك مطلب و يا موارد كاربرد آن مانده ايم و كمتر اتفاق افتاده است كه نوآوري را بتوانيم كاملا انجام دهيم. البته در مواردي مخترعان و دانشمندان اين مملكت به مراحل بالاي علمي و عملي دست پيدا كرده اند ولي روي سخن اينك با اكثريت است.
كارهاي مهندسي در سطوح بالا كه تاكنون در ايران انجام گرفته ساخت نصب و اجراي پروژه هاي صنعتي و يا توسعه كارخانه جات بوده و مقداري تغييرات در طرح ماشين آلات و تجهيزات بوده است. مشاوره در كارهاي ساختماني و تاسيساتي، تكنولوژي توليد و برنامه ريزي توليد، تكنولوژي تعميرات در حد كم و در دانشگاه ها مقاديري تحقيقات علمي و كارهاي تئوريك و محاسباتي انجام گرفته است ولي خبر چنداني از طراحي و نو آوري نيست.
در حالي كه مدرك گرايي و داشتن عنوان مهندس هدف و نهايت غايت يك فرد است چگونه مي توان حقيقتاً يك مهندس بود و صنايع خود كفا و وابسته داشت؟
× آيا با مطالعه و گذراندن چندين واحد رياضي، فيزيك و شيمي و گذراندن چندين واحد كارگاه و آزمايشگاه و مقدمات تئوري مثلاً مكانيم و مقاومت مصالح و بعد فراموش كردن آن تئوري ها مي- توان مثلاً مهندس مكانيك شد!؟ آيا با جمع آوري يكسري مطلب از چند كتاب و يا كپي يك پروژه به عنوان يك پايان نامه مي توان خود را مهندس ناميد؟ و آيا با گذراندن واحد هاي تئوريك در زمينه مهندسي مكانيك مانند الاستيسيته پلاستيسيته، تئوري صفحات، متدهاي المان هاي محدود و مطالعه روابط تئوريك و رياضي و استفاده از كامپيوتر مي توان دردي از درد هاي صنايع فعلي مملكت را آنچنان حل كرد؟
بايد از ابتدا شروع كرد تئوري و عملي را درهم ادغام نمود. بايد سخت كوشيد. بايد با بكاربردن مجدد تمام مطالب تئوريك را در پروژه هاي صنعتي و كارهاي طراحي و احداث شده ياد گرفت.
غرب و شرق دانش فني را مجاني و به آساني به ما منتقل نمي كنند بايستي خود از چنگ آنها بيرون بكشيم و بايد خود نهايت كوشش را بكنيم و در اين موارد پويايي كافي داشته باشيم.
براي طراحي لازم است كه مراحل درك موارد استفاده، تجزيه و تحليل، ارزيابي و سنتز انجام گيرد ولي مثلاً براي ايجاد تغييرات در طرح فقط طي مراحل درك و موارد استفاده در بعضي جاها كافي مي باشد.
بايد با استفاده از كاتالوگ هاي فنّي، كتابهاي فنّي دستورالعمل هاي فنّي و مطالعه و يادگيري و بكاربردن تكنولوژي توليد (( مدلسازي و ريخته گري، مكانيكي، اسكلت فلزي و آهنگري و غيره)) و مطالعه بيش از پيش خود را به سطح خودكفائي برسانيم. بايد همكاري لازم و كامل بين هيئت هاي علمي و دانشجويان دانشگاهها و كارشناسان و مهندسين و تكنيسين هاي صنايع ايران به وجود آيد. بايد بيش از همه به تقويت كتاب خانه ها و مراكز اطلاعات و آمار صنعتي و ترغيب دانش پژوهان به استفاده از اين منابع بپردازيم.
بايد حالت انحصار طلبي را در دانسته هاي خود كنار بگذاريم و هر چه داريم روي هم بريزيم. از شيوه هاي انتقال تكنولوژي و برنامه ريزي دراز مدت و كوتاه مدت در اين راه استفاده نمائيم. ولي بهر حال بعد از همه اين بايد ها ، اگر انجام نشوند و وضع به همين صورت باقي بماند مقصر اصلي خود ما هستيم و لاغير.
منبع: مجله علمي و فني دانشمند شماره 7 سال هجدهم
علل پيشرفت مسلمانان در گذشته و عقبماندگي امروز چيست؟